Honingfraude, waarbij honingproducten worden vervalst of verkeerd geëtiketteerd, is wereldwijd een groot probleem. Het heeft zowel economische gevolgen als mogelijke risico’s voor de voedselkwaliteit. Betrouwbare authenticatiemethoden zijn daarom van groot belang om het consumentenvertrouwen te waarborgen en eerlijke handelspraktijken te beschermen.
De analyse van C3- en C4-suikers vormt hierbij een belangrijk instrument. Deze suikers zijn namelijk direct gerelateerd aan de fotosyntheseroute van de plant waaruit zij afkomstig zijn. Door de verhouding en isotopensamenstelling van deze suikers te analyseren, kan niet alleen fraude (toevoeging van suikersiroop) worden opgespoord, maar ook informatie worden verkregen over de botanische en geografische oorsprong van honing.
Wat zijn C3- en C4-suikers?
Planten gebruiken verschillende fotosyntheseroutes om koolstofdioxide om te zetten in suikers:
- C3-planten (zoals suikerbieten, rijst, tarwe, gerst) produceren suikers met een kenmerkend isotopenprofiel.
- C4-planten (zoals suikerriet en maïs) volgen een andere fotosyntheseroute, waarbij de eerste stabiele verbinding vier koolstofatomen bevat. Hun suikers zijn isotopisch duidelijk te onderscheiden van die van C3-planten.
| Kenmerk | C3-suikers | C4-suikers |
|---|---|---|
| Bronplanten | Suikerbiet, rijst, tarwe, gerst | Suikerriet, maïs |
| Fotosynthese | C3-route (3 koolstofatomen) | C4-route (4 koolstofatomen) |
| Veelgebruikte toevoeging | Rijststroop, bietensiroop | Maïsstroop (HFCS), rietsuikerstroop |
| Detectiecomplexiteit | Moeilijker, geavanceerde methoden vereist | Relatief eenvoudiger, betrouwbare standaardmethode |
Testmethoden voor authenticiteit
Traditionele analytische methoden zijn vaak onvoldoende gevoelig om honingfraude op te sporen. Daarom worden wereldwijd gespecialiseerde technieken toegepast:
C4-suikers: Authenticiteitscontrole volgens AOAC 998.12 (EA-IRMS)
De internationaal erkende AOAC 998.12-methode maakt gebruik van Elemental Analysis – Isotope Ratio Mass Spectrometry (EA-IRMS). Deze techniek meet de verhouding van koolstofisotopen (δ13C) in honing en vergelijkt deze met het proteïnegehalte in de honing. Hierdoor kunnen toevoegingen van suikerriet- of maïssiroop worden vastgesteld. De methode is al meer dan 20 jaar in gebruik, detecteert tot 1% toevoeging en wordt gezien als de gouden standaard voor C4-suikerdetectie.
C3-suikers: Authenticiteitsscreening volgens FoodQS LC-HRMS
C3-suikers zijn complexer om op te sporen omdat hun isotopenprofiel dichter bij dat van natuurlijke honing ligt. FoodQS GmbH, exclusief partner van MNZ, ontwikkelde daarom een geavanceerde methode op basis van LC-HRMS (Liquid Chromatography – High Resolution Mass Spectrometry). Deze methode gebruikt een uitgebreide database van siropen en honingmonsters om nauwkeurig onderscheid te maken tussen exogene (toegevoegde) C3-suikers en natuurlijke honingbestanddelen.
Het systeem kan zelfs onderscheid maken tussen sporen van bijenvoerresiduen en significante toevoegingen, en geeft niet alleen een “positief/negatief” resultaat, maar ook een kwantitatieve schatting van de hoeveelheid siroop.
De aanpak van MNZ
MNZ voert uitgebreide tests uit op zowel C3- als C4-suikers in hun Manuka-honing, in zowel Nieuw-Zeeland als onafhankelijke laboratoria in Duitsland. Naast suikeranalyses worden aanvullende markers onderzocht, waaronder pollenanalyse, glyceraldehyde, dihydroxyaceton (DHA) en microbiële profielen. Door deze brede set aan analyses kan MNZ met zekerheid de authenticiteit en zuiverheid van haar honing garanderen.
Deze inspanning gaat verder dan alleen laboratoriumtesten: MNZ werkt samen met wetenschappelijke experts, regelgevende instanties en partners zoals FoodQS om methoden voortdurend te verbeteren. Door strikte inkoopprotocollen en duurzame bijenteeltpraktijken wordt de integriteit van de keten gewaarborgd.
Conclusie
De combinatie van AOAC 998.12 voor C4-suikers en LC-HRMS voor C3-suikers vormt een krachtige strategie om honingfraude op te sporen. Dankzij deze methoden, in combinatie met aanvullende kwaliteitscontroles, kan MNZ de authenticiteit van haar unieke rauwe Manuka-honing garanderen en consumenten wereldwijd een product bieden dat puur en eerlijk is.